نورمگز، سیویلیکا، مگیران،...

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه سراسری مازندران، مدرس دانشگاه

2 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد واحد شهریار، البرز، ایران

3 استادیار حقوق خصوصی دانشگاه آزاد واحد تهران شمال، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل دانشگاه بین المللی پردیس کیش، کیش، ایران

چکیده

امروزه محوریت امنیت نظامی با مسائل زیستی و اقلیمی در سطوح ملی و بین‌المللی عجین گردیده و بیش‌ازپیش این جوانب موردتوجه رهبران و سیاست‌مداران بزرگ جهان قرار گرفته است. در این راستا و به‌منظور بررسی اهم مسائل زیست‌محیطی و تأثیر این مسائل بر امنیت ملی به روش توصیفی - تحلیلی و با مراجعه به منابع کتابخانه‌ای و بررسی آنها، به دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که تأثیر تغییرات اقلیمی و زیست‌محیطی، در امنیت ملی ایران تا چه میزان است؟ این بررسی نشان داد که نگرش امنیتی به زیست محیط، در حقوق بین الملل، جایگاهی بنیادین در قوانین کشورها دارد. این موضوع در حیطه فنّاوری، تجارت، صنعت، استفاده از انرژی، نفوذ گسترده داشته است. درعین‌حال تخصص کاری و نقش روبه‌رشد سازمان‌های اجتماعی در تضعیف محدودیت های اعمال شده توسط محیط‌زیست در تکثیر مشکلات امنیتی تأثیر شگرفی داشته است و در نتیجه فضای روابط بین المللی دولت ها را تضعیف نموده است و بعضاً منجر به درگیری هایی نیز شده است. این مقاله نیز نشان می دهد که در حقوق ایران مسائل مرتبط با بحران بی آبی و آلودگی هوا، اهمیت فوری و حیاتی در ابعاد امنیتی داشته و توانسته است امنیت و اقتدار ملی را تحت‌الشعاع خویش قرار دهد. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Examining the concept of environmental security and its challenges with a case study in iranian and international law

نویسندگان [English]

  • Tahereh Farmanesh 1
  • Omid Norouzi 2
  • Ali Taghikhani 3
  • Ebrahim Moghadam 4

1 PhD in jurisprudence and fundamentals of Islamic law, Mazandaran National University, university lecturer

2 Assistant Professor, Faculty of Law and Political Sciences, Azad University, Shahriar Branch, Alborz, Iran

3 Assistant Professor of Private Law, North Tehran Azad University, Tehran, Iran.

4 Doctoral student of international law at Kish International Branch of Azad University.

چکیده [English]

Today, the centrality of military security is interwoven with biological and climate issues at the national and international levels, and more than ever, these aspects have received the attention of world leaders and politicians. In this direction and in order to investigate the major environmental issues and the impact of these issues on national security in a descriptive-analytical way and by referring to library sources and examining them, we are looking for an answer to the question that the impact of climate and environmental changes in to what extent is Iran's national security? This study showed that the security approach to the environment, in international law, has a fundamental place in the laws of countries. This issue has had a wide influence in the field of technology, business, industry, energy use. At the same time, work specialization and the growing role of social organizations in weakening the restrictions imposed by the environment have had a tremendous impact on the proliferation of security problems, and as a result, it has weakened the atmosphere of international relations between governments and sometimes led to conflicts. Is. This article also shows that in Iranian law, issues related to water shortage crisis and air pollution have an immediate and vital importance in terms of security and have managed to overshadow national security and authority

کلیدواژه‌ها [English]

  • pollution
  • climate change
  • national security
  • environment
  1. اصلی پور، حسین ؛ شریف­زاده، فتاح. (1394). «راهبرد سیاستگـذاری زیسـتمحیطـی کشـور در بستر نظریات متعارف تصمیم­گیری عمومی»، فصلنامه مجلـس و راهبـرد، سـال22، شـماره83.
  2. افتخاری، اصغر؛ نادری باباناری، مهدی ؛ میسمی، حسین. (1390). «بازخوانی الزامات امنیتی سند چشم­انـداز جمهـوری اسـلامی ایـران در افـق 1404»، فصـلنامه راهبـرد، سـال 20، شـماره 60.
  3. بوتکین، کلر. (1385). شناخت محیط زیست، ترجمه عبدالحسین وهابزاده، مشهد،تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی.
  4. پیشگاهی­فرد، زهرا ؛ علیزاده، عمران. (1390). «امنیت زیست‌محیطی و تحـول مفهـوم امنیـت در قرن 21»، فصلنامه چشم­انداز جغرافیایی، سال 6، شماره 14.
  5. تریف، تری؛ ماندل، روبرت ؛ یانگ، اوران. (1382). «تخریب محیط زیست و امنیت»، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، شماره 168.
  6. جــاجرمی، کــاظم؛ پیشــگاهی­فــرد، زهــرا ؛ مهکــویی، حجــت. (1392). «ارزیــابی تهدیــدات زیست‌محیطی در امنیت ملی ایران»، فصلنامه راهبرد، سال 22، شماره67.
  7. حسینی، سید حسین. (1385). «بحران چیست و چگونه تعریف می­شود؟»، فصلنامه امنیت، سال 5، شماره 1 و 2.
  8. دادس، کلاوس. (1384). ژئوپولتیک در جهان متغیر، مترجم زهرا احمدی پور، چ3، تهران، انتشارات بلاغ دانش.
  9. رحمتی، علیرضا (1391). « بررسی رونـد ارزیـابی اثـرات محـیط زیسـتی در ایـران، چـالش­هـا و راهکارها»، محیط زیست و توسعه، سال3 ، شماره 5، 2-15 .
  10. سید نورانی، محمدرضا. (1381). جهانی شدن و محیط زیست، چاپ چهارم، تهران، اطلاعات سیاسی اقتصادی.
  11. صادقی، سید شمس الدین؛ نادری، مسعود.(1395). «تحلیل ابعاد امنیت دولت در ایران قرن بیست‌ویکم»، مجله دولت پژوهی، شماره 5.
  12. صالحی، عبدالمطلب؛ نیکنامی، رکسانا. (1392 ). «امنیت زیست‌محیطی و همکـاری بـین­المللـی»، مجموعه مقالات اکولوژی سیاسی، پژوهشکده مطالعات راهبردی، سال 3.
  13. کاویانی­راد، مراد. (1389). «تحلیل فضایی مخاطرات محیطی و بحرانهای بوم­شناسی در ایـران»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال 13، شماره 2.
  14. مهکویی، حجت؛ جاجرمی، کاظم؛ پیشگاهی­فـرد، زهرا. (1393). «تهدیـدات زیست‌محیطی در کشورهای منطقه ژئوپلیتیکی خلیج فارس با تأکید بر بحران منابع آب»، فصـلنامه برنامـه­ریـزی منطقه­ای، سال 4، شماره 13.
  15. میرفخرایی، سید حسن.(1387). «سیاست خارجی امریکا: از امنیت بین‌الملل تا امنیت مبتنی بر همکاری»، مجله پژوهش حقوق عمومی، شماره 25.
  16. نوری، غلامرضا ؛ آقائی، واحد.(1391). «ارزیابی خطرات زیست­محیطی مناطق حاشیه دریاچه ارومیه ناشی از نوسانات مرز پیرامونی طی سال­های 1985 تا 2010»، مجله مخاطرات محیطی، سال2.